Ninh Bình là vùng đất có truyền thống làm đá lâu đời, với làng đá mỹ nghệ Ninh Vân (Hoa Lư) nổi tiếng khắp cả nước. Vì vậy khi xây lăng mộ, nhà thờ họ, nhiều gia đình ở đây nghĩ ngay tới đá. Nhưng không phải công trình nào cũng cần làm toàn bộ bằng đá. Hoa văn xi măng đúc sẵn đang được dùng ngày càng nhiều cho mái lăng thờ, lan can, cổng, vì chi phí thấp hơn và thi công nhanh hơn.
Bài viết so sánh hai lựa chọn này, gợi ý cách phối mẫu cho từng hạng mục và những điều cần hỏi trước khi xây.
Bãi hàng hoa văn tâm linh đúc sẵn tại xưởng Nga Long. Nguồn: hoavanximang.com
Hoa văn đá và hoa văn xi măng khác nhau thế nào?
| Tiêu chí | Hoa văn đá | Hoa văn xi măng đúc sẵn |
|---|---|---|
| Chi phí | Cao, đặc biệt với chi tiết chạm khắc lớn | Thấp hơn nhiều với cùng kích thước |
| Trọng lượng, vận chuyển | Rất nặng, khó đưa vào nghĩa trang chật, đường nhỏ | Nhẹ hơn, dễ bốc xếp, lắp đặt |
| Thời gian | Chạm khắc theo đơn có thể mất nhiều thời gian | Mẫu phổ biến thường có sẵn, lắp nhanh |
| Bề mặt | Màu đá tự nhiên, càng để lâu càng có nét cổ | Có thể sơn giả đá, màu ghi, màu vàng đồng |
| Độ bền | Rất bền | Chịu được nắng mưa; nên sơn bảo vệ và kiểm tra định kỳ |
Không có lựa chọn nào “đúng” cho mọi nhà. Nhiều gia đình kết hợp: bia, cuốn thư, chữ khắc làm bằng đá, còn mái lăng, lan can, trụ, viền mộ dùng xi măng đúc sẵn. Cách này giữ được phần quan trọng nhất bằng đá mà tổng chi phí giảm đáng kể.
Phối hoa văn cho từng hạng mục
Cổng và trụ cổng
Trên đầu hai trụ cổng thường đặt cặp nghê nhìn ra ngoài, mang ý trấn giữ, hoặc đèn cổng. Thân trụ ốp câu đối. Đi qua cổng, trên trục chính là cuốn thư hoặc bình phong quay mặt vào khu mộ hay nhà thờ. Nên chừa lối đi hai bên cuốn thư để thắp hương, không đặt quá sát cổng.
Cặp nghê xi măng, thường đặt trên đầu hai trụ cổng. Nguồn: hoavanximang.com
Mái lăng thờ, mái nhà thờ họ
Đây là chỗ hoa văn xi măng phát huy lợi thế rõ nhất, vì chi tiết trên mái nhiều và lặp lại:
-
Góc mái: đao lá cho lăng nhỏ, đao phượng cho lăng lớn hoặc nhà thờ nhiều tầng mái. Mỗi tầng mái dùng cùng một mẫu đao.
-
Bờ nóc: đôi kìm nóc hai đầu, giữa là mặt nguyệt; nếu đắp thêm rồng thì thành lưỡng long chầu nguyệt.
-
Trán mái: mặt hổ phù hoặc ô chữ.
Rồng xi măng gắn trên bờ nóc mái sau khi lắp đặt. Nguồn: hoavanximang.com
Lan can và trụ lan can
Lan can bao quanh khuôn viên giúp cả khu lăng mộ gọn và đồng bộ. Đầu trụ hay đặt búp sen hoặc bông sen, hình ảnh gắn với sự thanh tịnh. Thân lan can chạy viền bằng thanh triện hoặc bông lá đề, xen ô chữ thọ.
Thân mộ
Mộ nên trang trí ít và nhẹ: triện vuông ở các góc, lá đề chạy viền, một bông sen nhỏ trên đỉnh. Với khu mộ chung của gia đình, nên dùng một bộ hoa văn cho mọi ngôi mộ, kể cả những ngôi xây thêm về sau, để cả khu nhìn đều.
Chi tiết kích thước từng mẫu cho cổng, cuốn thư, lan can, lăng thờ có thể tham khảo ở bài hoa văn lăng mộ xi măng kèm bảng mẫu theo từng hạng mục.
Lưu ý trước khi xây ở Ninh Bình
-
Hỏi quy định nghĩa trang. Theo quy định quản lý nghĩa trang của tỉnh Ninh Bình ban hành năm 2023, mộ hung táng (chôn cất một lần) tối đa 5 m², mộ cát táng tối đa 3 m², không tính lối đi. Từ ngày 1/7/2025, Ninh Bình hợp nhất với Hà Nam và Nam Định, quy định có thể được cập nhật. Vì vậy nên hỏi ban quản lý nghĩa trang hoặc UBND xã, phường về diện tích và chiều cao được phép trước khi xây.
-
Thống nhất trong gia đình, dòng họ: hướng mộ, có đắp rồng hay không, chữ trên cuốn thư, nội dung câu đối.
-
Đo kích thước thực tế: cạnh trụ cổng, trụ lan can, chiều dài bờ nóc, số góc mái. Mẫu quá to so với lăng nhỏ trông nặng nề.
-
Đặt đủ bộ một lần: đao, kìm, búp sen, viền mộ lấy cùng đợt để đều màu và đều nét.
-
Tính đường vào công trình: nghĩa trang ở chân núi, đường nhỏ thì chi tiết càng nặng càng khó đưa vào. Đây là lý do nhiều nhà chọn xi măng cho các hạng mục lớn trên mái.
Mua hoa văn xi măng ở đâu gần Ninh Bình?
Sau khi hợp nhất tỉnh, khu vực Nam Định cũ trở thành một phần của Ninh Bình, nên các xưởng hoa văn xi măng ở đây giờ cũng là “hàng trong tỉnh”. Xưởng Hoa Văn Xây Dựng Nga Long tại 885 Trần Huy Liệu (khu Mỹ Xá, Nam Định cũ) sản xuất trực tiếp các mẫu tâm linh như bát phượng, đao, triện, rồng, nghê, búp sen, cuốn thư, câu đối. Khách có thể đến xem hàng xếp sẵn ở bãi, hoặc gửi ảnh, bản vẽ qua Zalo để xưởng gợi ý mẫu và làm khuôn theo kích thước riêng. Hàng được giao tới công trình.
Đàn nghê xi măng tại bãi xưởng Nga Long. Nguồn: hoavanximang.com
-
Giờ mở cửa: 8:00 – 17:00, Thứ 2 – Chủ nhật
-
Hotline / Zalo: 0355.847.205
Kết luận
Đá vẫn là chất liệu đẹp và bền cho bia, cuốn thư, những chi tiết cần sự trang trọng nhất. Còn với mái lăng thờ, lan can, trụ cổng và viền mộ, hoa văn xi măng đúc sẵn là lựa chọn hợp lý về chi phí và thi công, nhất là ở những nghĩa trang đường vào khó. Quan trọng nhất là hỏi rõ quy định của địa phương, đo đạc kỹ và chọn một bộ hoa văn đồng bộ cho cả khu.
